عزاداران بَیَل

غلامحسین ساعدی
208 صفحه
انتشارات نگاه
چاپ اول (این نشر)، 1388
3500 تومان
هشت تا قصه‌ی به‌هم‌پیوسته است. حتماً می‌دونید که یکی‌ش همونیه که مهرجویی «گاو» و از روش ساخته. در کل به‌نظرم خیلی خوبه. فضا و شخصیتا رو عالی درست می‌کنه، قصه‌ها جداجدا خوبن و روی هم خیلی خوبن. طوری که وقتی قصه‌ی آخر تموم می‌شه، آدم ناراحت می‌شه. مث رفتن کشیش از ده توی دن‌کامیلو و پسر ناخلف. از اول قصه‌م یه‌طوری که آدم می‌بینه اوضاع درست نیست... یه چیزی می‌لنگه... انگار نشونه‌ها گواهی بدن.
فضای روستایی رم خیلی خوب درست کرده. منو یاد یه چیزی انداخت که تو سریال «روزی روزگاری»‌ام بود و نمی‌تونستم درست توضیحش بدم... یه جور آرامشی که چیزی به همش نمی‌زنه... ما از یه منوی خیلی بلند، چند تا امکانو برای زندگی‌مون انتخاب کردیم و از تغییرش به‌شدت می‌ترسیم. اونا امکانات و احتمالات زیادی تو زندگی‌شون نیست، و با اینکه سیر پیشبینی‌شده‌شو به هم بزنن مشکلی ندار‌ن.

- این کتاب در "Menu" (به‌علاوه چند تا لینک دیگه)

_{+ برچسب: غلامحسین ساعدی}

ادامه نوشته

کبوتری ناگهان

محمد چرم‌شیر
24 صفحه
انتشارات نیلا (مجموعه‌ی کتاب کوچک)
چاپ دوم، 1387
500 تومان
آخرش تاریخ زده شنبه نه اسفند 82. ینی یه‌روزه نوشته. البته همچین ساختار پیچیده‌ای نداره. دو تا چیزو روایت می‌کنه: یکی زمان حال، یکی‌ام این وسط خاطرات مامانه. ربط مستقیمی‌ام پیدا نکردم بین این دو تا.
با این که در کل از چرم‌شیر خوشم می‌آد، ولی دارم فک می‌کنم که اگه این چند تا شگرد زبانی‌شو بذاری کنار، (مثلاً اینکه که هی فعلو می‌آره اول جمله) برای این نمایشنامه، واقعاً چقد جذابیت می‌مونه؟ و گمونم اصن یه دلیل علاقه‌ی شدید نمایشنامه‌نویسای ما به فضای قاجاری، همینه که بهشون اجازه می‌ده با نثر بازی درآرن... (و البته در کلاً فضای نمایشو عتیقه و بته جقه‌ای و جذاب می‌کنه...)
در کل، با جزئیاتی که گذاشته تو کار، به نظرم به عنوان یه تصویر شاعرانه، نمایشنامه‌ی کوتاه خوبی باشه.

_{+ برچسب: محمد چرم‌شیر}

ادامه نوشته

درخت و برگ (سه داستان تخیلی)

جی.‌ آر. آر. تالکین (Tolkien, John Ronald Reuel)
ترجمه‌ی مراد فرهادپور
166 صفحه
انتشارات طرح نو
چاپ دوم، 1388
3800 تومان
«تخیل» رو معادل فانتزی به کار می‌بره مراد فرهادپور. علاوه بر سه تا داستان، یه سخنرانی از خود تالکین هست (درباره‌ی داستان پریان) و یه مقدمه از مترجم (تالکین و ادبیات تخیلی مدرن). حرف تالکین بیشتر تعریف داستان پریان و حدودشه و تا حدی دفاع از ارزش تخیل. مقدمه مراد فرهادپور علاوه بر توضیح حرفای تالکین، توضیح عناصر فکریشو داره، قدری شرح حالش، دفاع از  ادبیات تخیلی به عنوان یه نوع نقد جامعه‌ی مدرن و روابط اقتصادی و اجتماعیش و دادن این لقب به تالکین: «سنت‌گرای انقلابی»
خود داستانا... خب جاذبه دارن و واقعاً چیزی بیشتر از جادوجمبل‌بازی صرف توشون هست... یه جاهایی به‌وضوح نمادین‌ان... (حتی اگه تعبیری که مترجم می‌کنه از دو تا داستان اولو خیلی قبول نکنیم). فکر می‌کنم حتی اگه مثل من، هیچ وقت فانتزی (به این معنی. نه به معنی چیزی که مثلاً تو کارای رولد دال هست.) نوع مورد علاقه‌تون نبوده باشه، بعیده پشیمون شین از خوندنش.

تیمبوکتو

پل استر (Auster, Paul)
ترجمه‌ی شهزاد لولاچی
190 صفحه
نشر افق
چاپ دوم، 1386
2400 تومان
داستان خیلی پرکششیه. گرچه معلوم بود، ولی این کتاب عملاً نشون می‌ده که استر بدون پست‌مدرن بودنم قصه‌گوی قهاریه. من که شخصاً توی کتابای استر دنبال هیچ درون‌مایه‌ای نیستم. (گرچه حتی تو همین کتابم می‌شه یه تمایی پیدا کرد. فقط فکر کنید اون تیکه‌ی رابطه‌ی زنه با شوهرش و نقش سگه با حواشیش چه داستان کوتاه عالی‌ای می‌تونه باشه.) من تقریباً به هر جور داستانی یه نوکی زدم. اگه کسی می‌تونه بعد همه‌ی اینا با قصه این‌طوری بکشونتم، خب بذار این کارو بکنه. لذت وهم... لذت جدا شدن از واقعیت... چیزی که احتمالاً ما همه بخاطرش شروع کردیم داستان خوندنو... اون کشش و خوشی غریزی... چیزیه که باید چند وقت یه بار دوباره چشید. باید چند وقت یه بار استر خوند.
ضمناً جداً نمی‌فهمم چرا باید پخش این کتاب ممنوع شه. احتمالاً مشکلشون ایراد شرعی ورود سگ به بهشت بوده. ای تو مغزشون.

- این کتاب در "کتاب‌های عامه‌پسند"
- این کتاب در "پروژکتور"

_{+ برچسب: پل استر}

شازده احتجاب

هوشنگ گلشیری
120 صفحه
انتشارات نیلوفر
چاپ چهاردهم، 1384
1800 تومان
خب... لابد می‌دونید که روایت جریان سیال ذهن داره و جنبه‌ی روان‌کاوی داره و خیلی خفن بوده زمان خودش. جز پس و پیش شدن زمان، راوی‌ام مرتب عوض می‌شه. گاهی دانای کل، گاهی یکی از سه تا شخصیت اصلی و همین طور خردخرد تعریف می‌کنه. از گذشته‌ی شخصیتای اصلی و فرعی (منو یاد نقشه‌ی age of empires انداخت که کاشی کاشی روشن می‌شد.) غیر از این، یه سری تکنیکای دیگه‌م داره که روایتشو پیچیده می‌کنه و فضا رم غیررئال می‌کنه. مث استفاده از قاب عکسا برای تداعی اتفاقا و پیش بردن روایت. هنوزم خوبه انصافاً. به نظرم فقط جاهایی که از زبون فخریه به خوبی بقیه‌ش نیست. ساده‌انگارانه‌س یه کم. یه شخصیت احمق که همه چیو تعریف می‌کنه. ولی در کل واقعاً خوبه.

ادامه نوشته

دیدار با سیمرغ

شعر و عرفان و اندیشه‌های عطار
تقی پورنامداریان
329 صفحه
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
چاپ چهارم (ویراست 3)، 1386
4500 تومان
ده تا مقاله‌س، که بیشترش از دید مسائل عرفانی و ماورائی نگاه کرده به شعرای عطار. (باقی درباره‌ی الگوهای داستان‌پردازی و تخیل هنری و غیره هم البته خوندنی‌ان.) بیشتر اینام حول یه حرف شکل گرفته، یعنی شکافتن و ریشه‌یابی و تطبیق تجربه‌ی «دیدار با خویش» که توی مقاله‌ی اول مفصل طرح شده، بعد توی مقاله‌های دیگه توی کتابای عطار پیگیری می‌شه و با کارا و افکار ابن‌سینا و عین‌القضاة تطبیق داده می‌شه. در کل با اینکه من خیلی شخص مناسبی برای اظهار نظر نیستم، ولی به‌نظر خیلی عالمانه و جالبه... برای شناختن، وگرنه شاید برای ما خیلی پذیرفتنی نباشه خیلی از دیدگاهای اساسی تصوف.
در این باره دو تا جمله از متن خود کتاب نقل می‌کنم:
«تجربه‌ی دینی، تجربه‌ی مطلقی است که چون و چرا بر نمی‌دارد. ایرادکننده فقط می‌تواند بگوید که چنین تجربه‌ای به او دست نداده است. آنگاه طرف مخاطب به او خواهد گفت: متأسفم؛ ولی چنین تجربه‌ای به من دست داده است. و در اینجا گفتگو پایان خواهد یافت.» [به‌نقل از یونگ]
«اگر کسی ادعا کند که دارای عوالمی است که به لفظ در نمی‌آید ما را با او جدالی نیست. اما اثبات این عوالم هم به طریق اولی به بیان لفظی ممکن نخواهد بود.» [به‌نقل از کتاب «فلسفه تحلیل منطقی»]

جولی

دیوید مامت (Mamet, David)
ترجمه‌ی امیر امجد
44 صفحه
انتشارات نیلا (مجموعه‌ی کتاب کوچک)
چاپ اول، 1381
500 تومان
خب... همون طور که می‌شه انتظار داشت. آدم‌های فروپاشیده و بدبخت آمریکایی. تو این یکی تأکید روی سردی کانون خانواده و تأثیر منفی اون بر روحیه کودکانه... منتها به جای این بیان کارشناسانه‌ی صداسیمایی، کلی مکالمه‌ی عصبی تو در تو و پر از فحش و فضیحت هست. شخصیتا از چیزی حرف می‌زنن که برای خودشون واضحه و ما ازش بی‌خبریم. باید بزور اطلاعاتو از اون وسط کشید بیرون. قاعده‌ی نمایشنامه همینه البته، ولی اینجا افراطیه. همین‌طورم جمله‌های نصفه و نیمه و تو حرف هم پریدنشون... انگار قراره هرچی بیشتر به گفتار واقعی نزدیک باشه، اما یه جاهایی از واقعیتم واقعی‌تر از آب دراومده...

مشقت‌های عشق

نه داستان برگزیده‌ی معاصر
کلر دیویس (Davis, Claire) و دیگران
ترجمه‌ی مژده دقیقی
249 صفحه
انتشارات نیلوفر
چاپ سوم، 1388
4500 تومان
غیر از آلیس مونرو و سینگر (که از اینم فقط اینو می‌دونم که نویسنده‌ی «یک مهمانی یک رقص»‍ه) هیچ‌کدوم از نویسنده‌هاشو نمی‌شناختم. در مقایسه با «اینجا همه‌ی آدم‌ها اینجوری‌اند»، داستاناش یه‌دست‌ترند. غیر از یکی، همه تو فاصله‌ی 99 تا 2001 جایزه برده‌ن یا تو داستان‌های برگزیده‌ی سال چاپ شده‌ن، و بیشترشون یه موقعیتو تصویر می‌کنن نه یه حادثه رو. (می‌گم بیشترشون، چون می‌شه در مورد بعضیاش ان‌قلت آورد. مشخص‌ترینش «قطار 5:22». ولی حتی اونام که حادثه توش رخ می‌ده، حادثه‌ی صفه حوادثی نیست. یه چیز هیجان‌انگیز، یا چیزی که خلاصه بشه بیرون داستان حادثه به حسابش آورد نیست.)
اولی یه کم خسته‌م کرد، ولی به‌نظرم می‌تونم بگم همه‌ش خوب بود و هیچ کدوم عالی نبود. البته واقعاً فکر می‌کنم بعضی از داستاناش، مث «پل معلق» و «باغچه‌ی مادرم» کاملاً تو نوع مورد علاقه‌من و اگه یه وقت دیگه بخونم احتمالاً خیلی حال می‌کنم. باشه تا اون وقت...

- این کتاب در "Menu"