داریوش آشوری

۴۰۲ صفحه

نشر مرکز

چاپ پنجم، ۱۳۸۴

۳۹۵۰تومان

فکر نمی‌کردم که خوندن یه کتاب تحلیلی بتونه اینقد لذت‌بخش باشه. گذشته از این که کتاب خوبی بود یه دلیل دیگه‌م داشت. خوندن این کتابه زیادی طول کشیده بود، بعد وقتی 60-70 صفحه‌ی آخرشو می‌خوندم و هی به آخرش نزدیک می‌شدم کلی حال می‌کردم.

حرف اصلیش اینه که داستان هبوط و تاویل ویژه‌ی عرفانی‌ای که ازش می‌شه پایه‌ی جهان‌بینی حافظه و با توجه به اون می‌شه به معنای غزلیات حافظ رسید. بعد از مقدمه می‌ره سراغ داستان آفرینش در ادیان ابراهیمی. بعد با آوردن گزیده‌هایی از کشف‌الاسرار و مرصادالعباد و نشون دادن رابطه‌ی ابیاتی از دیوان حافظ با این دو متن... آره نشون می‌ده! بعدش یه فصل کوتاه در مورد دو مکتب تاویل قرآن در عرفان اسلامیه. اون تیکه‌هایی که از شرحای فصوص‌الحکم آورده یه نمه سخته. پیشنهاد من اینه که خیلی خودتونو مشغولش نکنین. مثل من!

بعد توضیحی می‌ده درباره‌ی سیر از تصوف زاهدانه به عرفان عاشقانه و نهایتاً "مذهب رندی". بقیه کتاب تقریبا اختصاص داره به تفسیر غزلیات حافظ بر پایه‌ی اون چیزی که تا این‌جا گفته داده.

خوبیش اینه که آخرش که کتابو می‌بندین (یا یه کم قبلش وقتی اون غزلو ته کتاب می‌خونین) یه نتیجه‌ی عملی داره کتاب براتون. اونم اینه که به طور متوسط تو هر غزل حافظ از این به بعد دو سه تا بیتو یه جور دیگه [هم؟] می‌فهمید. (بعضی غزلا سر تا تهش به این قضیه مربوطه. بعضیاشم ربطی نداره.) و این خیلی می‌ارزه. خیلی بیشتر از 3950 تومن یا وقتی که صرف خوندن 400 می‌کنین.

خلاصه اینم یه خوانش از حافظه. فقط فرقش با بعضی دیگشون اینه که اگه اونا هر کدوم تعدادی از بیتا رو اساس می‌گیرن و سعی می‌کنن و بقیه دیوان حافظو بر اساس اونا تفسیر کنن، این سعی می‌کنه با یه مطالعه‌ی میان متنی و نشون دادن آبشخورای فکری حافظ تزی ارائه بده که بتونه تناقضات ظاهری دیوانو هم توضیح بده.(آقا اصن حواستون هست بحث تا چه حد علمیه؟)

ولی کتاب یه اشکال تا حدودی کاملا اساسی داره. اونم اینه که رابطه‌ای که داره بین گزیده‌های متون و ابیات دیوان حافظ نشون می‌ده، یه کم بی‌ربطه یه جاهایی!