اعتماد

آریل دورفمن (Dorfman, Ariel)
ترجمه‌ی عبدالله کوثری
181 صفحه
انتشارات آگاه
چاپ سوم، 1389
3600 تومان
واقعاً تکان‌دهنده. رفت جزو کتابای درجه‌یکی که تو عمرم خوندم. مثلاً بازمانده‌ی روز و سفر به انتهای شب و گفتگو در کاتدرال. از اون کتاب‌هاییه که کشش قصه و ساختار حساب‌شده رو همراه هم در حد عالی دارن. این دورفمن آرژانتینیه و طبق مقدمه جزو نسل بعد از شکوفایی ادبیات امریکای لاتین تعلق داره که از کارای مارکز و فوئنتس و این‌ها فاصله گرفتند. پس اگر از اون جور کتابای زیاد خوشتون نمیاد، با این پیش‌فرض سراغ کتاب نرید. به‌کلی فضای دیگه‌ای داره.

ریخت‌شناسی قصه‌های پریان

ولادیمیر پراپ (Propp, Vladimir)
ترجمه‌ی فریدون بدره‌ای
312 صفحه
انتشارات توس
چاپ اول، 1368
؟
خب کتابی که در این حد کلاسیکه، از یه طرف همیشه چیزایی راجع‌بشون شنیدی و اصل مطلب رو می‌دونی و از طرفی هم کتابیه که نمی‌شه ازش گذشت و نخوندش.
تو کتاب جزئیات زیادی هست درباره‌ی داستان‌های عامیانه‌ی روسی که برای ما خیلی ضروری نیست. همین اتفاقاً خوبه و موقع خوندن، آدم روون‌تر و بدون نگرانی پیش می‌ره. از این گذشته واقعاً جالبه که آدم ببینه این نتیجه‌ها از دل چه مطالعه‌هایی دراومده. سرجمع خوندنش خیلی خوبه.
چیزی که در مورد ترجمه هست بعضی اصطلاحاته که واقعاً غریبه و می‌شه معادل‌های آشناتری براشون پیدا کرد. هرچند برای اهل فن در اثر کاربرد زیاد شاید معمولی به نطر بیاد اما اگر دقت کنیم چندان شفافیت معنایی نداره. مثلاً خویشکاری و بس‌دیسی و گسیل‌دارنده.
کتاب سال‌ها نایاب بود اما چند سالی هست که بازچاپ شده.

دن کامیلو و شیطان

جووانی گوارسکی (Guareschi, Giovanni)
ترجمه‌ی مرجان رضایی
۱۹۹ صفحه
نشر مرکز
چاپ اول، ۱۳۸۸
۴۲۰۰ تومان
خیلی شبیه دن کامیلو و پسر ناخلف بود. همون شخصیت‌ها و همون رابطه‌ها و همون دنیای کوچک دوست‌داشتنی و همون طنز سرخوش خوب. مطمئناً اگه از کسی بپرسند چند تا شاهکار که خوندی اسم ببر دن‌کامیلو رو بینشون نمی‌آره. اما کتابیه که همیشه می‌شه خوند و از خوندنش لذت برد. یه کتاب خیلی خوب و کم‌ادعا.

_{+ برچسب: جووانی گوارسکی}

فعل بسیط فارسی و واژه‌سازی

علاءالدین طباطبائی
۱۴۳ صفحه
مرکز نشر دانشگاهی
چاپ اول، ۱۳۷۶
؟
اصل مسأله اینه که به‌جز دلیل‌هایِ احساسی ِ میهن‌گرایانه، دلیل‌های دیگه‌ای هم می‌شه برای تلاش برای واژه‌سازی و مقاومت جلوی واژه‌های بیگانه پیدا کرد. و خیلی خلاصه، این که قرض‌گیری زیاد دستگاه واژه‌سازی زبان رو نازا می‌کنه و اون‌وقت بار حافظه‌ی واژگانی زبان‌ورها مرتب سنگین‌تر می‌شه. چون ذهن اون‌ها به طور طبیعی معنی واژه‌های بیگانه رو، حتی در صورت دونستن معنی ریشه نمی‌فهمه. (مثلاً فارسی‌زبان بی‌سواد اگه معنی ماشین رو بدونه، معنی ماشین‌شویی رو خودبه‌خود می‌فهمه اما حتی در صورت بلد بدون کلمه‌ی «کار»، معنی کارواش رو باید دوباره حفظ کنه.)
و این بین مشکل اساسی واژه‌سازی فارسی کم‌بود فعل ساده است چون فعل مرکب زایایی بسیار کمی داره. یک راه حل هم ساختن فعل‌های اسمی (یا به قول اهل ادب، جعلی) هست. مثلاً اکسیدن به جای اکسید شدن، که می‌شه ازش اکسایش و اکسنده و اکسیده و این جور واژه‌ها رو ساخت.
کتاب از مبانی نظری شروع کرده و موانع جاافتادن واژه رو آورده و فهرستی از فعل‌های ساده‌ی امروز فارسی رو هم داره. بسیار مفید و علمی. نمی‌دونم چرا بازچاپ نشده.

خشم

فیلیپ راث (Roth, Philip)
ترجمه‌ی فریدون مجلسی
191 صفحه
انتشارات نیلوفر
چاپ اول، 1388
3800 تومان
خیلی خوب. اگه ترجمه فقط کمی بهتر بود و موقع خوندن «التزام» و «مساعی» و «مهرورزی» و این جور چیزا فضا رو خراب نمی‌کرد که عالی می‌شد. حیف.
کتاب توی آمریکای دهه‌ی 1950 یعنی همزمان با جنگ کره می‌گذره و راوی داستان یه جوون یهودیه که سال اول و دوم کالج رو می‌گذرونه. بیشتر داستان البته به خود راوی و آمدای اطرافش و روابطش می‌پردازه نه جنگ و سیاست. دقیقاً نمی‌دونم قدرت داستان توی چیه. قدریش مطمئناً به فضاها و شخصیتای جذابش برمی‌گرده و مهم‌تر از همه خود راوی که انقدر خوب شخصیتش درست شده و فکراش توضیح داده شده که آدم همه‌ی زیر و بماشو می‌شناسه و یادش نمی‌ره.
کاش طرح جلدش کمی بهتر از نخستین تجربه‌های دخترخاله‌ی نوجوان من با فتوشاپ بود.

^{+ برچسب: فیلیپ راث}