اُفست

علاءالدین طباطبائی
۱۴۳ صفحه
مرکز نشر دانشگاهی
چاپ اول، ۱۳۷۶
؟
اصل مسأله اینه که به‌جز دلیل‌هایِ احساسی ِ میهن‌گرایانه، دلیل‌های دیگه‌ای هم می‌شه برای تلاش برای واژه‌سازی و مقاومت جلوی واژه‌های بیگانه پیدا کرد. و خیلی خلاصه، این که قرض‌گیری زیاد دستگاه واژه‌سازی زبان رو نازا می‌کنه و اون‌وقت بار حافظه‌ی واژگانی زبان‌ورها مرتب سنگین‌تر می‌شه. چون ذهن اون‌ها به طور طبیعی معنی واژه‌های بیگانه رو، حتی در صورت دونستن معنی ریشه نمی‌فهمه. (مثلاً فارسی‌زبان بی‌سواد اگه معنی ماشین رو بدونه، معنی ماشین‌شویی رو خودبه‌خود می‌فهمه اما حتی در صورت بلد بدون کلمه‌ی «کار»، معنی کارواش رو باید دوباره حفظ کنه.)
و این بین مشکل اساسی واژه‌سازی فارسی کم‌بود فعل ساده است چون فعل مرکب زایایی بسیار کمی داره. یک راه حل هم ساختن فعل‌های اسمی (یا به قول اهل ادب، جعلی) هست. مثلاً اکسیدن به جای اکسید شدن، که می‌شه ازش اکسایش و اکسنده و اکسیده و این جور واژه‌ها رو ساخت.
کتاب از مبانی نظری شروع کرده و موانع جاافتادن واژه رو آورده و فهرستی از فعل‌های ساده‌ی امروز فارسی رو هم داره. بسیار مفید و علمی. نمی‌دونم چرا بازچاپ نشده.