گفتمان و ترجمه

علی صلح‌جو
121 صفحه
نشر مرکز
چاپ دوم، 1381
980 تومان
خیلی روون و خوبه. قاعدتاً هم باید باشه چون بحثش اصن روی مواردیه که متنو، تبدیل به متن می‌کنه. یعنی انسجام می‌ده به متن. خود صلح‌جو هم فقط کار نظری نکرده و عملاً خیلی سر و کله زده با متن و ترجمه... فصل اولش اصن در توضیح مفهوم خود گفتمان و نظریاتیه که داده شده در این مورد. فصل دوم درباره‌ی رابطه‌ی متن و بار فرهنگی پشتشه، و بخش سوم راجع به این که توی فرایند ترجمه چی کار می‌شه کرد با این گفتمانای متفاوت. ادعاش تقریباً اینه که به جای برابر ظاهری خود لفظ یا جمله، باید لفظ یا جمله‌ای رو که توی متن ترجمه آورد که همون تأثیرو تو زبان مقصد داشته باشه. طبیعتاً نه به این سادگی البته. دقیق‌تر و برپایه‌ی نظریه و بیشترم نظریه‌های یه زبان‌شناس و مترجمی به اسم نایدا. خلاصه بسیار توصیه‌شدنیه اگه تو این فضاها هستین. بحث نسبتاً به‌روزی‌ام هست تو دنیا.
الان چاپ بعدیشم که تو بازار بود تموم شده یا داره می‌شه...

می‌خواستم اسب باشم

محمد چرم‌شیر
72 صفحه
انتشارات نیلا
چاپ اول، 1384
800 تومان
دو تا نمایشنامه‌س. اولی که همون «می‌خواستم اسب باشم» باشه، اقتباس از یه رمانه به اسم «خاطرات یک دختر جوان» از یه آدمی به اسم آن فرانک. از این بیشتر خوشم اومد تا بعدی. با اینکه هر دو از این نظر مشترکن که در طولشون اتفاق مهمی نمی‌افته (به استثناء اتفاقی صفحه‌ی آخر اولی می‌افته) و بیشتر دارن یه موقعیتو توصیف می‌کنن (و توی نمایشنامه سخته درآوردن چنین چیزی چون اصل روی کنش و درگیری و بحران این چیزاس و قراره روی صحنه کشش داشته باشه تماشاگرو نگه داره) ولی خب موقعیت اولی پیچیده‌تره و هرکدوم از آدماش با اون موقعیت یه جور کنار اومده‌ن. دومی که خودش نوشته و اسمش «نجواهای شبانه»س، درباره‌ی سه تا سرباز تنهاس توی پادگان که نرفته‌ن مرخصی و بیشتر تو این مایه‌هاس که بدبختی و بیهودگی‌شونو نشون بده...

_{+ برچسب: محمد چرم‌شیر}

هاملت با سالاد فصل

اکبر رادی
139 صفحه
انتشارات قطره
چاپ سوم (اول این نشر)، 1387
2300 تومان
صادقانه بگم سر در نیاوردم. یک چیزی هست در مورد برخورد با آثار ادبی و هنری، بهش می‌گن همکاری با مصونیت بالا. ینی مخاطب تحمل خیلی زیادی به‌ خرج می‌ده در مقابل پیچیدگی‌ها و ابهامای اثر ادبی. مثلاً دو خط اینم آدم تو روزنامه باشه تحمل نمی‌کنه... بعد حالا اگه نویسنده‌م به شهرت اکبر رادی باشه، این مصونیت بالاتر می‌ره. اگه از یه استادی که ازش خوشت می‌آد تعریف نمایشنامه رو شینده باشی، باز بالاتر... خلاصه واقعاً اگه این همه مصونیت وجود نداشت، قطعاً صد بار از خیر تموم کردنش می‌گذشتم. یه طوریه که اتفاقا رو نه می‌تونستم به عنوان وقایع واقعی قبول کنم، نه وجه نمادینی براش قائل شم، نه به عنوان مثلاً چیزی که منطق ِ... خواب‌گونه داره و شعری و اینا... و دیگه این که خیلی‌ام کم چیزی توش اتفاق می‌افته. هی یه سری آدما می‌آن که سری اوصاف عجیب غریب دارن از یه چیزای عجیب غریبم حرف می‌زنن و کلی دیالوگ که انگار بوکسوات باشه... معدود اتفاقاتم، فقط ازش حرف زده می‌شه و دیده نمی‌شن. خلاصه ببینین چه کار عظیمی بود خوندن این برای من. خدا روح مرحوم رادی رو قرین رحمت کنه به ما هم شعور درک این آثارو عطا کنه. صلوات.

گوریل پشمالو

یوجین اونیل (O`Neill, Eugene)
ترجمه‌ی بهزاد قادری
112 صفحه
انتشارات نغمه زندگی
چاپ اول (ابن نشر)، 1387
2500 تومان
متن نمایشنامه‌ی معروف اونیله با یه مقدمه‌ی کوتاه که خوبه سرجمع. این یوجین اونیل تنها آدمیه که چهار بار پولیتزر نمایشنامه‌نویسی رو برده و آدم شاخیه برا خودش. به هر حال... خب خوش‌خونه و بی‌شک ایده‌ی درخشانی داره. ولی من راستش یه کم انتظارم بیشتر بود. (شاید بخاطر تعریفای اغراق‌آمیزی که می‌شه ازش. که یکی از پنج تراژدی برتر تاریخه و اینا...) به نظرم یه مشکلش اینه که یه تصویر مرکزی رو که خیلی‌ام خوبه، انقد تکرار می‌کنه که قدرتشو از دست می‌ده. در کل به نظرم یه کمی رو بود این تصویرایی که به کار می‌گرفت... شایدم اقتضای سبک اکسپرسیونیستی‌شه و من نفهمیدم. به هر حال به خوندنش حتماً می‌ارزه.
این کتاب بخوبی نشون می‌ده که وضع نشر نمایشنامه چقدر اسفناکه. اگه یه داستان با شهرتی در این حد قرار بود چاپ شه، یه مترجم شناخته شده می‌رفت سراغش، بعد یه ناشر قوی چاپش می‌کرد، طرح جلد و چاپش از این افتضاحی که هست یه کم بهتر بود. نمونه:

مست است و چ‌ه‌ره‌اش همانند چهرهء میمون‌هاست، و در چشمان ریزش همان
هال‌هء غم و         شکیبایی میمون‌ها موج می‌زند.

ادامه نوشته