هارولد پینتر (Pinter, Harold)
ترجمهی شعله آذر
120 صفحه
انتشارات نیلا
چاپ اول، 1386
2000 تومان
از خیانت خیلی خوشم اومد. مضمونش که از اسمش پیداست. ویژگیش اینه که داستانو از آخر تعریف میکنه میآد به اول. مسأله اینه که وقتی شما جذابیت «بعدش چی میشه؟» رو از کارتون حذف میکنید، باید چیزی داشته باشید که به جاش بذارید. توضیحش سخته که پینتر جاش چی گذاشته. بخشیش دروغای شخصیتا که وقتی عقب میری کمکم میبینید... کار دیگهای که میکنه اینه که به طرز هوشمندانهای هی این سؤالو برای آدم ایجاد میکنه «قبلش چی شده؟» یعنی بازی رو برعکس میکنه. نه توی سیر کلی قضیه. اون از اول معلومه. توی جزئیات. مثلاً اینکه توی صحنهی دو میگه خیلی سال پیش یه روز تنها رفتی تورچلّو، ییتس خوندی. بعد ما قضیه رو تو صحنهی هفت میفهمیم. و توی این جزئیات بارای معناییای میذاره که لذتبخشش میکنه. و هر صحنهش به تنهایی یه تصویر خیلی خوبه. مث یه داستان کوتاه. و دیگه اینکه وقتی تموم میشه، شما تصویر آینده رو دارید و دارید به این فکر میکنید که حالا همه چیز کمکم به گند کشیده میشه.
اون دوتای دیگه («زبان پشتکوهی» و «خاکستر به خاکستر») کوتاهترن و البته غیرمتعارفتر. مخصوصاً خاکستر به خاکستر که واقعاً سخته به دست آوردن یه تصویر قابل فهم ازش.
یه مؤخرهم داره که گرچه کوتاهه ولی بد نیست. از جمله به بعضی معنیای ضمنی توی خیانت اشاره میکنه که جالبه.
جعفر مدرسصادقی
165 صفحه
نشر مرکز
چاپ اول، 1388
3900 تومان
از مدرسصادقی قبلاً پنج تا کتاب خوندهم، ولی همه مال چار-پنج سال پیش به قبله.
پررنگترین چیزی که تو ذهنم مونده، و تو این کتابم هست اینه: مدرسصادقی خلاف قاعدهی
رایج، سعی نمیکنه بگه داستانی که دارم میگم، مال موقعیت ویژهایه... مال اتفاق
خاصیه که بهتره بیای گوش کنی. برعکس احساس میکنی یه تیکه معمولی از زندگی قهرماناشه.
گرچه اتفاقای مهمام میافته تو داستاناش... یکی میره زندان، یا آدم میکشه...
ولی لحن خیلی گزارشی و سادهس و غیر از اون، اگرم اتفاق خاصی میافته، معمولاً شخصیت
بیچاره مسببش نیست. اون داره خیلی بیتفاوت زندگی خودشو میکنه... و شاید دلیل کشش
کارش علیرغم همهی اینا، همین باشه. انگار ماها همه کمابیش مث شخصیتای مدرسصادقیایم. یا لااقل تا مدتی پیش بودیم.
مطلب کامل
دیوید آیوز (Ives, David)
ترجمهی مهسا خلیلی
23 صفحه
انتشارات نیلا (محموعه کتاب کوچک)
چاپ اول، 1387
500 تومان
قشنگه. یه نمایشنامهی کوتاهه. داستان یه آدم معمولیه که یه روز صبح از خواب پا میشه
و تصمیم میگیره دگا باشه. یه نقاش معروف قدیمیه این دگا. همین طور همهی روز
خودشو میذاره جای دگا و کارای معمولشو میکنه و همه چیزو تعریف میکنه. خلاف
قاعدهی نمایشنامه، راوی اول شخص داره. شکل روایتشم خیلی موجز و خلاصه و خوبه. از
هر جایی که میره و کاری که میکنه چند تا جملهی کلیدی میگه صحنه عوض میشه.
(صحنه تو معنی تئاتریش منظورم نیس)
کلاً توصیه میشه. دیالوگاشم فرم جالبی داره. چون راوی اولشخصه. این طوری:
اد -مرد بهم میگه-
ناظر شرطبندی همیشه آخر میشه.
مطلب کامل
گابریل گارسیامارکز (Garcia Marquez, Gabriel)
ترجمهی احمد گلشیری
220 صفحه
نشر آفرینگان
چاپ سوم، 1387
2800 تومان
هوم... تقریباً مث صد سال تنهاییه حسم. یعنی خیلی لذت نبردم... ولی فک میکنم کتاب خوبی باشه، حتی خیلی خوب. اما میتونم مطمئن باشم که مارکز هیچوقت یکی از چند نویسندهی محبوب من نمیشه.
سبکش رئالیسم جادوییه و خود مارکز توی مقدمهی کوتاهی که نوشته توضیح میده که کتابو بر اساس قصهای که مادربزرگش براش گفته بوده، و در اثر دیدن یه حادثهی غیرطبیعی نوشته. مسلماً خوشخونتر از صد سال تنهاییه. در مورد ترجمه واقعاً مردّدم. چیزی که واضحه خیلی روونه، ولی در مورد لحن خیلی سخته قضاوت کردن. آدم میتونه همینطوری با تصور خودش از لحنی که باید داشته باشه رمان یه چیزی بگه، ولی واقعاً تضمینی نداره لحن در اصل مطابق تصور ما باشه. تازه واقعاً منظور از لحن چیه؟ بلندی کوتاهی جمله و انتخاب کلمه؟ اگه این باشه نصف نویسندهها حدوداً یه لحن دارن.
ارنست همینگوی (Hemingway, Ernest)
گزیده و ترجمهی احمد گلشیری
438 صفحه
انتشارات نگاه
چاپ سوم، 1387
5500 تومان
شنیده بودم که همینگوی بیرون از ایران بیشتر به خاطر داستان کوتاهاش معروفه و کاراش انقلاب بزرگی بوده تو تاریخ داستان کوتاه. از یه طرف حذف کردن نویسنده از همه چیز. اینکه چیزی راجع به قضیه نگه. راوی سومشخص عینی باشه، توصیفاش سینمایی باشه، بدون قید و صفت اضافه. و دیگه اینکه همه چیز پوشیده باشه. نویسنده به شما نگه داستان در مورد چیه، طوری که واقعاً گاهی تا آخرش برین و نفهمین موضوع چی بود. درواقع کارور که برای ما آخر این ویژگیه، زیاد از همینگوی جلوتر نرفته. فکر میکنم هر چی پیش میریم، داستان از پیام دادن به سمت تصویر دادن میره، و همینگوی نقطه عطف مهمیه.
به نظرم همینگوی خیلی آدم خویشتنداری بوده. واقعاً سخته که زندگیای به پرماجرایی زندگی همینگوی داشته داشته باشی، و داستانایی بنوبیسی که اینقدر کمحادثهن، یا اینکه حادثه اتفاق میافته، ولی نویسنده روش تأکید نمیکنه، تا بتونه موقعیتیو که پیش میآد تصویر کنه.
مقدمهی جالب مفصلیام نوشته مترجم که شرح زندگی همینگویه، با اشاره به داستانایی که ارتباط مشخصی با زندگیش داشتن.
مطلب کامل
ادوارد آلبی (Albee, Edward)
ترجمهی هوشنگ حسامی
88 صفحه
نشر تجربه
چاپ دوم، 1380
400 تومان
باید بگم خوشم اومد. همون فضای آشنای نمایشنامههای آمریکایی رو داره؛ فلاکت و کثافت که در طول نمایشنامه از لای دیالوگا کمکم میریزه بیرون. مث یوجیل اونیل و تنسی ویلیامز و آرتور میلر... قبل این از آلبی فقط «چه کسی از ویرجینیا ولف میترسد؟» رو دیده بودم. تا حدودی شبیه اونه، گرچه دیالوگای اون یه کمی به ابزورد میزنه، و دیگه اینکه اینو نمیشه فیلم کرد. یه سری قراردادا تو تئاتر مجازه، که امکانات روایی خاصی میده... که اون کار تو داستان ممکن نیست. یعنی تهوعآور از آب درمیآد.
جالبه که بیشتر اطلاعاتی که بهت میده تو پردهی دومه و اگه بیحوصله و سرسری بخونین شاید فکر کنین پردهی اول فقط کش داده قضیه رو. ولی خیلی تمهیدا تو پردهی اول درست میشه.
مطلب کامل
ماریا ایرنه فورنس (Fornes, Maria Irene)
ترجمهی بابک تبرائی
18 صفحه
انتشارات نیلا (مجموعهی کتاب کوچک)
چاپ اول، 1388
500 تومان
خیلی خوشم نیومد. یه نمایشنامهی کوتاهه که فقط یه شخصیت داره، که میآد توی کلاس و برای برای مخاطبای فرضی حرف میزنه. درباره توازن و حقیقت و انرژی و آشپزی و هر چی دلش بخواد. خیلی حقبهجانب... حرفاشم عموماً چرت و پرته و یه بارقههایی از حقیقت داره ولی اینش مهم نیس، بیشتر قراره فقط جالب باشه که بخش زیادیش هست. (به پست پروژکتور نگاه کنید.)
یه مقدمه داره از مایکل اسمیت (کی هست؟) که نوشته که دکتر خیئل در اصل انسانیت خود ماست، همان بیفایدگی خود، پیش پا افتادگی دلپذیر چیزی است که میتوانیم از آن مطمئن باشیم. به نظر منم پیامش یه چیزی در همین حدوده.
