وودی آلن (Allen, Woody)
ترجمهی حسین یعقوبی
224 صفحه
نشر چشمه
چاپ اول، 1384
1800 تومان
این کتاب ترجمهی بخشهایی از کتاب مجموعهی طنزهای وودی آلنه که بی و بال و پر رو هم در بر میگیره. چیزی توجهمو جلب کرد اختلاف وحشتناک ترجمه بخشهای مشترک با اون کتابه. ببینید مثلاً:
"ما این یاقوت رو سه ماه پیش خریدیم. اما به نظر میرسه نفرین به قوت خودش باقیه؛ چون مبلغ قبضای آب و برق تو این مدت دو برابر شده..." [از کتاب حاضر]
"یاقوت کبود رو فقط یک ماهه که خریدیم، اما هنوز هم نفرین شدهس؛ چون مدتی کوتاه پس از خریدن اون، هیئت امنای موزه یک صف رقص کونگا تشکیل دادند و رقص کنان از روی یک صخره سقوط کردهن." [از بی بال و پر]
و این مثال استثنائیای نیست. انگار هر دو برای انتقال بار طنزش آزاد عمل کردهن. نمیتونم بگم کدوم به متن اصلی نزدیکتره، اما ترجمهی محمود مشرف آزاد تهرانی از نظر طنز موفقتره. برای نمونه، بخشی که تو پست اون کتابم نقل کرده بودم ببینید:
"«رو بزرگ» یک هیولای فتوژنیک با سر یک شیر و بدن یک شیر است. با این همه نباید او را با یک شیر معمولی اشتباه گرفت. گفته میشود که «رو بزرگ» هزار سال میخوابد و بعد ناگهان آتش میگیرد، بهویژه اگر در مدت چرت زدنش ناغافل مشغول استعمال دخانیات هم باشد."
ترجمهی فرزانه طاهری
199 صفحه
نشر مرکز
چاپ دوم، 1385
2600 تومان
تقریباً اولین کتابی بود که در این زمینه از اول تا آخر میخوندم... و گرچه کمی سخت بود ولی به هر حال حداکثر با سه چهار بار خوندن میشد فهمید. (جاهای خیلی سختشو یعنی.)مترجم نوشته که مخاطب این مجموعهی «معرفی بسیار مختصر» دانشجوئای لیسانس و خوانندههای غیرمتخصصن.
به خلاف روند معمول کتابایی که دربارهی نقد و نظریهی ادبی نوشته میشه، نیومده با یه سیر تاریخی مکاتب نقدو بگه. بلکه اومده مسائلی که توی نقد ادبی مطرح میشه رو توضیح داده و پیش رفته. چیزایی مثل معنا و بوطیقا و تفسیر و روایت و هویت و اینا. و آخرش اومده خیلی مختصر توضیح داده مکاتب مهمو. من این بخش آخرو یه بار اولش، و یه بار آخرش خوندم... و باید بگم که خیلیشو آخر تازه فهمیدم که چی میگه. یعنی چیزایی که آدم در طول کتاب دستگیرش میشه کمک میکنه بفهمه که چی میگه اون آخر. چیزی که معلومه اینه که کتاب خیلی خوبیه و در ترجمه هم دست آخر قابل فهم از آب در اومده. بله... اینم چند خط از همون بخش آخر:
”آلتوسر استدلال میکرد که سازندِ اجتماعی کلیتی وحدتیافته نیست که شیوهی تولید در مرکز آن قرار داشته باشد، بل ساختاری است آزادتر که در آن سطوح با انواع مختلف رویهها بر مقیاسهای زمانی مختلفی تکوین مییابند. روبناهای اجتماعی و ایدئولوژیک از «خودمختاری نسبی» برخوردارند. آلتوسر، که از تبیین لاکانی نقش تعیینکنندهی ضمیر ناهشیار برای ضمیر هشیار استفاده کرد تا توضیح بدهد که ایدئولوژی چگونه عمل میکند و تعیینکنندهی سوژه میشود، تبیین مارکسیستی جبر اجتماعی حاکم بر فرد را بر روانکاوی منطبق کرد. سوژه معلولی است ساخته و پرداختهی فرایندهای ضمیر ناهشیار، گفتمان، و رویههای بالنسبه خودمختاری که به جامعه سازمان میدهند.”
وودی آلن (Allen, Woody)
ترجمهی محمود مشرف تهرانی
175 صفحه
نشر ماهریز
چاپ دوم، 1384
1300 تومان
اینم اولین کتاب نمایشگاه. از کتابای نشر ماهریز خوشم میاد کلاً... از نظر گرافیک
و اینا... انتشاراتیه که «شخصیت» داره واقعاً.
یه تیکههاییش واقعاً خوبه. یعنی من میخندیدم. یه تیکههاییشم بیمزه به نظر میآد.
چیزی که معلومه اینه که چون بیشترش حالت نقیضهپردازی داره... یعنی یه شکلْ مصاحبه،
یا داستان، یا برنامه رو که تو آمریکا رایجه رو مسخره کرده، لزوماً برای ما غیر
آمریکاییها بامزه نیست. ضمن این که خیلی جاهاشم به آثار ادبی و فرهنگی و این چیزا
اشاره داره. مثلاً اون فصلی که به سبک نامههای ونگگ نوشته شده. چند وقت پیش
تلویزیون فیلم شور زندگی رو داد... چون اونو دیده بودم مثلاً فهمیدم که اون اشاره
به دندون پر کردن تو فضای آزاد چیه قضیهش... و اگه اون نبود اصولاً بیمعنی میشد.
یا وقتی میگه «عشق من مثل یک غژگاو بزرگِ بزرگ است» به شعر رابرت برنز اشاره
داره: «عشق من همچون یک رز سرخ سرخ است.» یا اون جایی که به عقاید خرافی دربارهی
ماه اشاره میکنه منظورش سیلویا پلاته احتمالاً... (کاملاً درک میکنم که کم
آوردین همه در برابر دانش من... نگران نباشید چون منم یه روز مثل شما بودم.)
و مترجم هم زیرنویس به دردبخور چندان نداره... هرچند اگرم داشته باشه فایده نداره.
هیچ جوکی بعد از توضیح دادن بامزه نیست. همون طور که الان احتمالاً این مثالا برای
شما بامزه نبود.
ولی با این حال قسمتای خندهدارش اون قدر هست که ارزش خوندنو داشته باشه.
“«رو»ی بزرگ
جانوری اسطورهای است با کلّهی شیر و بدن شیر؛ ولی هرکدام از یک شیر جداگانه. معروف
است که «رو» هزار سال میخوابد و بعد ناگهان در میان شعلههای آتش بیدار میشود،
بهخصوص اگر سیگار به لب چرت بزند.”
- این کتاب در "کتابهای
عامهپسند"
رولد دال (Dahl, Roald)
ترجمهی شهلا طهماسبی
227 صفحه
نشر مرکز
چاپ اول، 1384
2750 تومان
به اندازهی «داستانهای نامنتظره» خوب نبود. کلاً داستاناش اون فضای یهدست و مشخصههای مجموعه قبلی رو نداشتهن. تو مقدمهی این نوشته که: « تلویزیون انگلستان بعضی داستانهای او را با نام داستانهای غیرمنتظره به صورت فیلم درآورده است.» نمیدونم یعنی همون داستانهای کتاب قبل رو میگه یا نه. چون من یادمه که دو تا از داستانهای همین کتاب حاضرو قبلاً از تلویزیون خودمون دیده بودم. نمیدونم یادتون هست یا نه... یه برنامهای بود جمعهها غروب میداد... فیلمهای خیلی کوتاه... در حد 5-6 دقیقه که همهش یه جورایی غافلگیرکننده بود... آره...
از دو تاش بیشتر خوشم اومد: «آه راز شیرین حیات» و «مهمان». اولی کمی... کمی نزدیک بود فضاش به اون کتاب قبل. دومی یه لحن طنز کاملاً سرخوشانه داشت در طول داستان و البته یه غافلگیری آخرش. بقیهش بعضاً ضربه نداشت... یعنی شما از یه جایی قضیه رو میفهمی و داستان بیخودی ادامه پیدا میکنه، و یه چندتاییشم... شاید غافگیرکننده بود، اما تکاندهنده نبود... برعکس مجموعهی قبل که اگرم نقطهی غافلگیریای در کار نبود، چیزی که روایت میشد تکاندهنده بود... بله...
ریموند کارور (Carver, Raymond)
ترجمهی مصطفی مستور
207 صفحه
نشر رسش
چاپ دوم، 1384
1700 تومان
قبل از هر چیر بگم که این قطعو خیلی دوست دارم... مث قطع «پدرو پارامو» و «چه کسی
پالومینو...» یه کم از رقعی کوچیکتره... و اگه طرح جلد کمی خوب باشه –که این یکی
نبود- واقعاً دست گرفتن کتاب حس خوبی به آدم میده.
کلاً نُه تا داستان داره که به تفکیک کتابای اصلی که توشون چاپ شدهن اومدهن، و
سه تا مقالهی ترجمهشده، هر کدوم دربارهی یکی از کتابای کارور، و یه مقدمه از
خود مستور.
نمیدونم چرا خیلی خوشم نیومد از کتاب. این طور که اینجا نوشتم دفعههای قبل با
کارور خیلی حال میکردم. واقعاً گاهی خیلی سخته فهمیدن منظور داستانهاش... چون اتفاقی
در کار نیست و همه چیز در موقعیت... در فضاسازی شکل میگیره. گمونم ترجمهی این
جور داستانها خیلی سخته... چون واقعاً
همه چیز... کوچکترین جزئیات... یا حتی شکل جملهها مهمّن برای انتقال اون حس و
فضا... به هر حال یه جورایی نمیفهمیدم یا اگه میفهمیدم حال نمیکردم.
چیزی که خیلی به چشم خورد این بود که راویهای کارور تقریباً همیشه اولشخصن –و چرا
نباید باشن؟- و معمولاً تأکید میکنن که قضیه مال خیلی وقت پیشه، یا از کسی شنیدهن،
یا مربوط به فلان قضیهس. انگار تو کافه نشستن و دارن باهات حرف میزنن. یه جورایی
به بار معمولی... یا مستندوار بودن داستاناش اضافه میکنه این.
و یه چیز دیگه. توی پست «من عاشق...» نوشتهم که چند تا از داستاناش خیلی
کاروریه... از جمله «لیلیومهای زرد». به تشخیص خودم ایمان آوردم... چون متوجه شدم
که اصولاً اون داستان یک کپیه از یکی از داستانای این کتاب. «خودت را جای من بگذار».
کپی... چه جوری بگم... انگار... استقبال کرده از اون! همون طرح... همون اوج و
فرود... همون فرمول... فقط بعضی متغیراش عوض شدهن.
+ برچسب: ریموند کارور
رولد دال
ترجمهی گیتا گرکانی
359 صفحه
انتشارات کاروان
چاپ اول، 1384
3500 تومان
خیلی خوب بود... واقعاً عالی. کتاب رو از دوستی امانت گرفتم اما انقدر خوشم اومد که احتمالاً میرم میخرمش.
“هر
داستان با حوادث دور از انتظار ترسناک
همراه است و هرکدام از قصهها، ساختاری بینقص و بهترین
و ظریفترین شکل طنز سیاه را به نمایش میگذارند.”
