میلان کوندرا (Kundera, Milan)

ترجمه‌ی فروغ پوریاوری

411 صفحه

انتشارات روشنگران و مطالعات زنان

چاپ نهم، 1385

4000 تومان

يک كتاب خوب. نه یک شاهکار. یعنی تو کارهای کوندرا هم جزو دو-سه تا انتخاب اول نیست. انگار اولین رمانشه. توی رمان همه چیز از دست شخصیتا خارج می‌شه. همه توی یه سلسله حوادث مسخره قرار می‌گیرن که از بیرون خیلی خنده‌داره ولی برای کسایی که تجربه‌ش می‌کنن وحشتناکه. برا همین موقع خوندن یه حس عجیبی به آدم دست می‌ده. همون طور که خود کوندرا تو مقدمه می‌گه شخصیتا حتی این شانسو ندارن که مث قهمرمانای تراژدی، باشکوه نابود شن! اصن یه جورایی تحقیر می‌کنه کوندرا شخصیتاشو با این بلاهایی که سرشون میاره. این البته تا حدودی تو بقیه‌ی کاری کوندرا هم دیده می‌شه. مخصوصاً مهمانی خداحافظی.

یه چیز دیگه. لحن شخصیتا تو تحلیل مسائل روانی‌شون –اگه اصولن قبول کنیم که همه با ابن دقت بتونن ذهن خودشونو تحلیل کنن- زیادی شبیه همه. یعنی چیزی که کوندرا تو بقیه کتاباش از زبون دانای کل نوشته این‌جا از زبون شخصیتاش نوشته. روایتش اول‌شخصه ولی تو هر فصل از زبون یه شخصیت. بعضی اتفاقا رو هم از دید دو نفر می‌خونیم.

ترجمه‌ش خوب نیست. اون‌قدر بد نیست که آدم ارتباط برقرار نکنه. ولی اون‌قدر هست که روونی و لذت خوندنو کم کنه. یعنی بعد از سور بز با ترجمه‌ی عبدالله کوثری اصن...

سانسورشم زیاده. قسمت 4 بخش پنجمم که کلاً حذف شده و مترجم به جاش توضیح داده که چی می‌شه (فقط فکر کن!)، رو قسمت ضد سانسور خوابگرد هست. (+) بقیه‌ش اونقدرها مهم نیست گمونم.

«... آن اشتباه‌های مکرر آن قدر عادی بود که نمی‌توان آنها را استثنا بر نظم امور تلقی کرد. بلکه خود نظم امور را تشکیل می‌داد. چه کسی مرتکب آنها می‌شد؟ خود تاریخ؟ تاریخ ایزدی، تاریخ منطقی؟ و چرا آنها را اشتباه‌های تاریخ می‌نامیم؟ اگر تاریخ شوخی کند چه؟ و ناگهان متوجه شدم که برای باطل کردن شوخی خودم چقدر ناتوانم: خودم و تمام زندگیم درگیر شوخی‌ای بسیار عظیم‌تر (بسیار خجالت‌آور) و مطلقاً برگشت‌ناپذیر بودیم.»

623 صفحه

نشر علم

چاپ اول، 1381

4500 تومان

الان چاپ سومش تو بازاره. 5۹00 انگار. امروز صبح اینو تموم كرده بودم، بعدازظهر شروع کردم خوندن شوخی کوندرا. بعد قشنگ درک کردم که تا حد خوبه نثر این کتاب. و عبدالله کوثری چقدر عالی کار کرده.

دیگه نمی‌خواستم این ایرادای ریز ترجمه رو بگم. در واقع نثر مترجم. کار چندان معناداری نیست. نجف دریابندری حق راست گفته این حرفا رو. گرچه من هیچ وقت قصد نقد ترجمه نداشتم... ولی به هر حال. اما اینو باید بگم. پایمردی رو یکی دو جا به معنی میانجی‌گری واینا آورده. ولی امروز کسی پایمردی رو به این معنی به کار نمی‌بره. نمی‌دنم چرا این کارو کرده.

راستش نمی‌دونم چرا حس می‌کنم یوسا نسبت به "گفتگو در کاتدرال" هیچ قدمی به جلو برنداشته. از یه نظر برعکس "گفتگو در کاتدرال" بود. اون‌جا کمتر وارد زندگی خود سیاستمدارا شده بود. غیر از... اسمش چی بود؟ خیلی مهم نیست. بیشتر آدمایی بودن که به خاطر نزدیکی به آدمای سیاسی زندگی‌شون تحت تأثیر قرار می‌گرفت. خود رئیس جمهورو هیچ‌وقت تو رمان نمی‌بینیم. ولی این‌جا برعکس. بیشتر از هر کس دیگه به خود تروخیو می‌پردازه. وبعدم بقیه مث بالاگر و پوپو. فقط اورانیا استثناست. یعنی از اون دسته آدماییه که تو گفتگو در کاتدرال بیشتر می‌دیدیم. روایتشم شبیه گفتگو در کاتدراله. ولی نه اون‌قدر خفن. اون‌جا هر جمله مال یه جای داستان بود.

تا یادم نرفته. موقع خوندن یه کاغذ بذارین نشونه‌ی کتاب و اسمارو روش بنویسین. دو نفر که اسم کوچیکشون یکیه. بعد یه بار اسم کوچیکشونو می‌گه، یه بار بقیه اسمشونو می‌گه، یه بار لقبشونو می‌گه. یه کمکی قاطی می‌کنه آدم.
«... چشم‌هاش، صورتش، حرکاتش، مثل همین حرکت شانه‌اش، یکباره به آدم می‌فهماند که دارد گوش می‌دهد و چیزی را که می‌گویی می‌فهمد. اما فقط جسته‌گریخته، یک تکه از اینجا، یک تکه از آنجا، اما تداوم منظمی ندارد. اورانیا خودت را گول نزن. این مرد یکی دو ثاینه حرف‌ها را می‌گیرد و بعد فراموش می‌کند. تو نمی‌توانی باهاش ارتباط برقرار کنی. هنوز هم داری با خودت حرف می‌زنی، یعنی همان کاری که در این سی سال هر روز کرده‌ای.»

_{+ برچسب: ماریو بارگاس یوسا}